Koopadvies
Kas, kweekkas of tunnel: wat past bij jouw tuin
Met een kas begin je eerder in het voorjaar en oogst je langer door. Maar welke kas kies je? In dit artikel zie je de soorten op een rij, van mini-kas voor de vensterbank tot tuinkas van glas. Ook lees je waar je op let bij plek, fundering, wind en ventilatie.
Welke kas past bij jouw tuin?
Het korte antwoord: wil je alleen plantjes opkweken, dan is een mini-kas of kleine kweekkas genoeg. Wil je tomaten, paprika en komkommer telen, kies dan een tomatenkas of een tuinkas. Heb je veel ruimte en wil je jaren vooruit, dan is een tuinkas van glas of polycarbonaat het stevigst. Een tunnel is handig om bedden in de volle grond te beschermen.
Hieronder zie je alle soorten op een rij en lees je waar je op let.
Waarom een kas?
In een kas is het warmer en droger dan buiten. Dat heeft een paar voordelen:
- Je kunt in het voorjaar eerder zaaien en planten.
- Warmteminnende groenten zoals tomaat, paprika en komkommer groeien beter.
- Bladeren blijven droog, dus er is minder kans op schimmelziekten.
- In de herfst kun je langer doorgaan met oogsten.
Een kas is geen verwarmde ruimte. Zonder verwarming kan het er in de winter en het vroege voorjaar nog steeds vriezen.
Welke soorten kassen zijn er?
Tuinkas van glas
Een stevige kas met een frame van aluminium of hout en ruiten van glas. Hij blijft jarenlang staan.
- Voordelen: laat veel licht door, blijft helder en gaat lang mee.
- Nadelen: zwaar, heeft een goede fundering nodig en gewoon tuinbouwglas breekt in scherpe stukken.
Er is ook veiligheidsglas. Dat breekt in kleine, minder scherpe stukjes. Spelen er kinderen in de tuin, dan is dat een veiligere keuze.
Tuinkas van polycarbonaat
Een kas met platen van kunststof. Vaak zijn dat holle platen met kanaaltjes erin.
- Voordelen: breekt niet, isoleert beter dan enkel glas en verspreidt het licht, zodat bladeren minder snel verbranden.
- Nadelen: minder doorzichtig dan glas en kan na jaren wat vergelen of dof worden.
Kweekkas met folie
Een licht frame van metaal of kunststof met een hoes van folie. Er zijn kleine kasjes met een paar planken en grotere kassen waar je in kunt lopen.
- Voordelen: licht, snel op te zetten en makkelijk te verplaatsen.
- Nadelen: folie gaat minder lang mee door zonlicht. De kas is gevoelig voor wind en moet goed vastzitten.
Een kleine kweekkas met planken is ideaal om in het voorjaar plantjes op te kweken voor ze de tuin in gaan.
Tomatenkas
Een smalle, hoge kas, vaak met folie. Er passen een paar tomatenplanten in. Vaak zet je hem tegen een muur of schutting.
- Voordelen: houdt regen van de bladeren, wat helpt tegen phytophthora. Neemt weinig ruimte in.
- Nadelen: weinig ruimte, en zonder ventilatie wordt het snel te warm.
Lees meer in het artikel tomaten kweken.
Tunnelkas
Bogen over een bed, met folie, vliesdoek of gaas eroverheen. Er zijn lage tunnels over één bed en grotere tunnels waar je in kunt lopen.
- Voordelen: beschermt een heel bed in de volle grond. Lage tunnels zijn klein, licht en makkelijk weg te halen.
- Nadelen: minder warm dan een echte kas. Lage tunnels moet je openen om erbij te kunnen.
Met gaas in plaats van folie houd je vooral insecten en vogels tegen. Kijk bij bescherming voor vliesdoek, gaas en tunnels.
Muurkas of leunkas
Een kas die tegen een muur van je huis of schuur staat. Hij heeft maar drie wanden.
- Voordelen: de muur houdt warmte vast en geeft die 's avonds af. Neemt weinig ruimte in en past ook in een kleine tuin.
- Nadelen: krijgt alleen licht van één kant. Op het noorden is hij minder geschikt voor tomaten en paprika.
Mini-kas voor de vensterbank
Een zaaibak met een doorzichtig deksel. Soms met een verwarmingsmat eronder.
- Voordelen: klein, goedkoop en ideaal om binnen te zaaien. Het deksel houdt de grond vochtig.
- Nadelen: alleen voor het opkweken van plantjes.
Mini-kassen en zaaibakken vind je bij zaaien en opkweken.
Waar zet je de kas neer?
Zet een kas op de lichtste plek van je tuin. Schaduw van bomen, een schutting of het huis kost groei. Kijk vooral naar de zon in het voorjaar, want dan staat ze laag.
Let ook op:
- Wind. Een plek uit de harde wind is fijner. Een schutting of haag op een paar meter afstand kan helpen, zolang die geen schaduw geeft.
- Water. Een kraan of regenton dichtbij scheelt veel sjouwen. Kijk bij water geven.
- Vlakke grond. Een kas moet waterpas staan, anders sluiten deuren en ramen niet goed.
- Bomen. Vallende takken kunnen glas breken.
Welke fundering heb je nodig?
Een tuinkas van glas of polycarbonaat heeft een vlakke, stevige fundering nodig. Dat kan op verschillende manieren:
- Een stalen of aluminium funderingsframe dat je met poeren of ankers in de grond zet
- Een rand van betonbanden of tegels
- Een gestorte betonrand
Een kweekkas met folie of een tunnel heeft geen fundering nodig. Die zet je vast met haringen, grondankers of zandzakken.
Volg altijd de handleiding van de kas. Daar staat welke fundering de maker aanraadt.
Hoe zet je een kas windvast?
Zet elke kas goed vast in de grond. Dat geldt het meest voor lichte kassen met folie. Een windstoot kan een kweekkas zo optillen.
- Gebruik grondankers of lange haringen op alle hoeken.
- Houd deur en ramen dicht bij harde wind of storm.
- Controleer folie op scheurtjes. Een klein gat kan bij wind snel groter worden.
Waarom is ventilatie zo belangrijk?
Op een zonnige dag kan het in een gesloten kas heel warm worden, ook in het voorjaar. Bij hoge temperaturen groeien de meeste groenten slechter en kunnen bladeren verbranden. Ook vochtige, stilstaande lucht geeft schimmels een kans.
Zo houd je het goed:
- Zet op zonnige dagen de deur en ramen open.
- Kies een kas met een dakraam. Warme lucht stijgt op en kan dan weg.
- Een automatische raamopener opent een raam vanzelf als het warm wordt. Handig als je overdag niet thuis bent.
- Geef in de zomer schaduw met een schaduwdoek of speciale krijtverf op het glas.
- Een thermometer laat zien hoe warm het binnen wordt.
Heb je een vergunning nodig?
Dat hangt af van je situatie. Een kas geldt als bouwwerk. Een kleine kas in de achtertuin is vaak vergunningvrij, maar dat is niet altijd zo. De regels hangen af van de grootte en hoogte, de plek op je perceel en het omgevingsplan van je gemeente. Aan de voorkant van een huis gelden meestal strengere regels.
Wij kunnen niet zeggen of het voor jouw tuin mag. Doe daarom voor je bouwt de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of vraag het na bij je gemeente.
Let ook op:
- Huur je? Vraag dan eerst toestemming aan je verhuurder.
- Volkstuin? Veel tuinparken hebben eigen regels over kassen. Vraag het na bij de vereniging.
- Vereniging van eigenaren? Kijk of er afspraken zijn over bouwwerken in de tuin.
Wil je weten wanneer je wat zaait in je kas? Bekijk de zaaikalender. Begin je net? Lees dan eerst moestuin beginnen.
Wat heb je nodig?
- Een kas, kweekkas of tomatenkas die past bij je ruimte
- Een mini-kas en zaaibakken uit zaaien en opkweken
- Vliesdoek, gaas of een tunnel uit bescherming
- Touw en stokken om planten in de kas op te binden uit opbinden
- Een gieter of druppelsysteem uit water geven
- Goede grond en compost voor de bedden uit grond en mest